هر وسیله سنجش معرف مجموعه تکالیفی است که به عنوان یک نمونه از مجموعه مرجع پاسخهای آزمودنی انتخاب شده باشد و امیدوار هستیم این مجموعه مرجع با خصیصه مکنون مورد علاقه ما مطابقت کامل داشته باشد دو پرسش در نظر گرفته شده است که خصیصه مورد نظر را می سنجد واعتبار وروایی آن را توضیح می دهد که در ذیل توضیح داده خواهد شد…
هر وسیله سنجش معرف مجموعه تکالیفی است که به عنوان یک نمونه از مجموعه مرجع پاسخهای آزمودنی انتخاب شده باشد و امیدوار هستیم این مجموعه مرجع با خصیصه مکنون مورد علاقه ما مطابقت کامل داشته باشد.در ارزشیابی هر وسیله اندازه گیری معمولاً با دو پرسش کلی متفاوت (اما همپوش) روبرو هستیم.

پرسش نخست آن است که نمونه تست تا چه حد معرف مرجع وسیع تر و کلی تر پاسخهایی است که از آن استخراج شده .پرسش دوم آن است که مرجع مزبور از لحاظ مطابقت با خصیصه مکنون مورد علاقه سازنده آن تا چه حد صداقت دارد.پرسش نخست مربوط به چیزی است که به گونه کلی اعتبار و پرسش دوم به روائی وسیله اندازه گیری مربوط می شود(ثرندایک،۱۹۸۲).

الف-شواهد مربوط به اعتبار

اعتبار نشان دهنده درجه دقت اندازه گیری است،بدین معنا که باید بدانیم اگر فردی دوبار با تست مورد نظر سنجیده شود،نتایج حاصل تا چه حد بازیافتنی، مشابه و دقیق است. مفهوم ضمنی اندازه گیری معتبر آن است که موقعیت هر فرد نسبت به افراد دیگر گروه خود باید تقریباً ثابت بماند. برای برآورد ضریب اعتبار یک وسیله اندازه گیری (که مقدار آن بین صفر تا یک تغییر می کند) روشهای مختلفی مانند بازآزمائی، اجرای دو فرم موازی ، دو نیمه کرن، کودر-ریچاردسون ۲۰ و ۲۱ و آلفای کرونباخ و غیره وجود دارد.نتیجه هماهنگی درونی مجموعه سؤالهای مقیاس ANSIE براساس محاسبات انجام شده توسط اندرسون(۱۹۷۶) روی ۴۰ دانشجوی مرد سفید پوست با استفاده از فرمول شماره ۲۰ کودر- ریچاردسون برابر۶۹% و روی ۴۰ دانشجوی زن سفید پوست ۳۹% گزارش شده است. چندلر (۱۹۷۶) در مطالعه ای بر روی دانشجویان سفید پوست انجام داد،با استفاده از روش بازآزمائی با فاصله و مقدار ضریب اعتبار برابر۶۵%، ناویکی و دوک (۱۹۷۴) در مطالعه که بر روی ۱۵۴ دانشجو انجام داده اند ضریب اعتبار این مقیاس را از طریق روشهای دو نیمه کردن و بازآزمائی با فاصله زمانی ۶ هفته به دست آمده به ترتیب برابر ۷۴% و ۸۳% گزارش کرده اند . روشه و مینک (۱۹۷۶) در مطالعه ای که روی پاسخهای ۸۴۵ دانشجو به مقیاس ANSIE  انجام داده اند،با بهره گیری از روش بازآزمائی (با فاصله زمانی یک سال) مقدار ضریب اعتبار آن برابر ۵۶% به دست آورده اند.در زمان تهیه پرسشنامه رضایت شغلی بریفیلد و روث، دو تکنیک مشهور مقیاس پردازی طرز فکر یعنی تکنیک ترستون و روش لیکرت بیشترن شهرت را داشته است. چون تحلیل مواد این پرسشنامه براساس روش لیکرت بدین سبب که نیاز به افراد شاغل دارد،دشوار بوده است.

در ساختمان آن از روش ترستون که فقط مستلزم وجود تعدادی داور برای مرتب کردن سؤالهاست استفاده شده است. به طور کلی این پرسشنامه بر روی ۱۰ کارمند زن اجرا و ضریب اعتبار آن بر مبنای روش ترستون ا زطریق محاسبه همبستگی رتبه ای بین سؤالهای فرد و زوج برابر ۳۱% و ضریب اعتبار آن براساس فرمول اسپیرمن براون برابر۴۸% بود.در مرحله بعدی با انجام تغییراتی در نظام نمره گذاری بر پایه روش لیکرت که شامل ۵ مقوله (موافق،تا مخالف) بود بر روی ۸ زن کارمند اجرا و ضریب اعتبار آن از طریق روش دو نیمه کردن و اعمال فرمول اسپیرمن-براون برابر ۷۷% گزارش شده است. بعدها بر روی ۲۳۱ کارمند زن اجرا و ضریب اعتبار آن برابر ۸۷% گزارش شده است. در پژوهش حاضر اعتبار هر دو پرسشنامه مجدداً از طریق آلفای کرونباخ محاسبه و برای ابزار ۴۰ سؤالی موضع کنترل برابر ۷۹% و برای ابزار ۱۹ سؤالی رضایت شغلی برابر ۸۳% شده است.

ب- شواهد مربوط به روائی

مهمترین عامل در ارزشیابی یک ابزار سنجش روائی آن است، و مقصود از آن مناسب بودن، با معنا بودن و مفید استنباطهای خاصی است که از روی نمره های مربوط به آن به عمل می آید . به منظور تأیید این گونه استنباطها لازم است شواهدی گردآوری شود. البته از روی نمره هائی که به وسیله تست معینی به دست می آید استنباطهای گوناگونی می توان به عمل آورد و برای گردآوری شواهدی که به منظور تأیید هر گونه استنباط خاص انجام می پذیرد،راههای متعددی مانند، روائی پیش بینی ، روائی سازه و غیره وجود دارد(ثرنداک و هیگن،۱۹۷۷).روائی مقیاسANSIE  بر اساس گردآوری شواهد مربوط به روائی سازه آن انجام شده، در زمینه تعییین شاخص روائی سازه مقیاسANSIE به کمک روش تحلیل عاملی مطالعات متعددی بر روی جوامع مختلف صورت گرفته است. کریسنر(۱۹۷۵) و پایوتروسکی (۱۹۷۶) در مطالعه خود بر روی این مقیاس، یک عامل عمومی به دست آورده اند.که ۳۰% واریانس کل را تعیین می کرد.در مطالعه دیگری با استفاده از روش تحلیل عاملی توسط چندلر و پاترسون (۱۹۷۶) بر روی ۳۹۰ دانشجوی دانشگاه صورت گرفت که وجود یک عامل عمومی با ۲۹% واریانس مشترک مورد تأیید قرار گرفت. شواهد مربوط به روائی مقیاس رضایت شغلی بریفیلد و روث متکی بر جهت مواد مقیاس (روائی صوری) تهیه و تعداد ۷۷ داور بزرگسال همگی بر این مطلب توافق داشتند که هر یک از جمله ها منعکس کننده احساس رضایت یا عدم رضایت است. در خصوص شواهد وابسته به ملاک خارجی این مقیاس روی ۹۱ بزرگسال شامل ۴۹  مرد و ۴۲ زن دانشجوی شبانه دانشگاه مینه سوتا در سالهای ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۶ (بدون ذکر نام) اجرا شد.دامنه سنی این افراد بین ۲۲ تا ۵۴ با میانه ۲۵، نمره های آنان بین ۲۹ تا ۸۹ ، با میانگین ۷۰/۴۰ و انحراف استاندارد (۲/۱۳)،همبستگی نمره های این افراد با نمره هایی که در مقیاس رضایت شغلی هاپاک به دست اورده اند،بسیار قوی و برابر با ۹۲% و ضریب اعتبار ۹۳% گزارش شده است.در پژوهش حاضر روائی هر دو پرسشنامه با استفاده از روش تحلیل عاملی به دست آمد که برای ابزار ۴۰ سؤالی موضع کنترل وجود یک عامل عمومی با ۳۱% واریانس مشترک مورد تأیید و برای ابزار رضایت شغلی وجود یک عامل عمومی با ۳۱% واریانس مشترک مورد تأیید قرار گرفته است.اگر ابزار سنجش توسط پژوهشگر تهیه شده است بایدبه طوراجمال نحوه تهیه،پیوستارآن و نحوه محاسبه و مقدار اعتبار و روائی آن قید گردد.

دسته‌ها: مقالات